Kayıpsız sıkıştırma ne demek?
“Kalite düşürmeden küçültme” iki farklı şeyi anlatabilir. Kayıpsız yöntemde dosyadaki görüntü verisi değiştirilmez; aynı pikseller daha verimli yazılır veya dosyadaki fazlalıklar atılır. Sonuç, orijinalle birebir aynı görünür. Kayıplı yöntemde ise (JPG kalitesini 80’e çekmek gibi) ayrıntıların bir kısmı bilerek feda edilir; kazanç çok daha büyüktür ama görüntü artık aynı değildir.
Her format için ne yapılır, ne kadar kazanç beklenir?
| Format | Uygulanan yöntem | Tipik kazanç |
|---|---|---|
| PNG | Sıkıştırma filtreleri ve deflate yeniden optimize edilir (oxipng); gömülü gereksiz bölümler silinir. | %10–50 |
| JPG | Görüntü yeniden kodlanmaz; yalnızca Huffman tabloları optimize edilir, EXIF/GPS, yorum ve küçük resim silinir. Yönlendirme ve renk profili korunur. | %5–12 |
| WebP | Kayıpsız WebP daha yüksek çabayla yeniden kodlanır ve piksel eşitliği doğrulanır; kayıplı WebP’de yalnızca EXIF/XMP bölümleri silinir. | Kayıpsızda %5–15, kayıplıda çok az |
| AVIF | Yalnızca kayıpsız (identity) AVIF dosyaları yeniden kodlanır ve doğrulanır; kayıplı AVIF olduğu gibi bırakılır. | Çoğunlukla kazanç yok |
| SVG | Yorumlar, editör (Inkscape vb.) üst verileri, boşluklar ve gereksiz ad alanları temizlenir; çizim değişmez. | %20–60 |
WebP ve AVIF’te neden kazanç çıkmayabilir?
Bu iki format çoğu zaman zaten kayıplı sıkıştırılmış olarak gelir. Kayıplı bir dosyayı “kayıpsız” olarak yeniden yazmak dosyayı küçültmez, genellikle büyütür; çünkü kaybolmuş ayrıntılar geri gelmez ama kodlayıcı ortaya çıkan pikselleri eksiksiz saklamaya çalışır. Bu araç bu durumda dosyanıza dokunmaz ve bunu açıkça söyler. Daha küçük dosya gerekiyorsa “Orijinal” formatı seçip kaliteyi düşürebilir ya da hedef KB’a küçültme aracını kullanabilirsiniz; bu yöntemlerde küçük bir kalite kaybı kabul edilmiş olur.
Güvenlik: sonuç gerçekten aynı mı?
Yeniden kodlanan her dosya (JPG, WebP, AVIF) tarayıcınızda açılıp orijinalle piksel piksel karşılaştırılır. Fark çıkarsa ya da küçülme sağlanamazsa orijinal dosya olduğu gibi döndürülür. Bu yüzden sonuç hiçbir zaman orijinalden büyük olmaz.
Bilmeniz gerekenler
- JPG’lerden EXIF (konum, kamera) silinir; fotoğrafın dönüklüğü (yönlendirme) korunur, renk profili (ICC) korunur.
- Telefonların HDR “gain map” gibi JPEG sonuna eklenen ek verileri kaldırılır; standart görünüm değişmez.
- SVG’deki yorumlar silinir; lisans veya atıf yorumu taşıyan dosyalarda bunu dikkate alın.
- GIF, BMP, ICO ve HEIC için kayıpsız mod uygulanmaz; bu dosyalar olduğu gibi bırakılır. BMP’yi PNG’ye çevirmek çok daha büyük kazanç sağlar.
- Kayıpsız modda boyut, kalite, döndürme ve filigran ayarları uygulanmaz.